
Nhà thơ, nhà văn Nhã Ca sinh năm 1939 tại
Huế, tên thật là Trần Thị Thu Vân.
Năm 1960 bà
vào Sài Gòn và bắt đầu viết văn. Độc giả miền
Nam biết đến Nhã Ca với bài thơ Nhã ca thứ nhất
ký tên Trần Thy Nhã Ca đầu thập niên 1960. Nhưng
trước đó, giữa thập niên 1950, thuở học trò, Nhã
Ca đã có thơ đăng trên các tuần báo Văn nghệ học
sinh, Văn nghệ tiền phong ở Sài Gòn ký tên thật
là Thu Vân. Năm 1964, thơ được in thành tập Nhã
ca mới, được trao Giải Thi ca toàn quốc
năm 1965.
Trong thời
gian 1960 – 1975, 36 tác phẩm của bà được xuất
bản gồm nhiều thể loại như thơ, bút ký và tiểu
thuyết. Một số tác phẩm của bà lấy xứ Huế làm
trọng điểm. Trong số đó, tác phẩm Giải khăn
sô cho Huế viết về biến cố Tết Mậu Thân
1968 tại Huế được chính quyền Việt Nam Cộng hòa
trao Giải thưởng Văn học toàn quốc năm 1970.
Cũng vì tác phẩm này, sau ngày 30/4/1975, bà là
người nữ duy nhất có tên trong danh sách 10
“biệt kích văn hóa” ác ôn nhất ở miền Nam Việt
Nam, cùng với những nhà văn đồng thời khác như
Mai Thảo, Duy Anh, Chu Tử, Nguyễn Mạnh Côn, và
bị chính quyền cộng sản bắt giam trong 2 năm.
Chồng bà, nhà văn Trần Dạ Từ, thì bị giam 12
năm.
Năm 1989, do
sự can thiệp của hội Văn Bút Quốc tế phối hợp
với hội Ân xá Quốc tế và thủ tướng Thuỵ Điển
Ingvar Carlsson, bà được sang Thuỵ Điển tị nạn.
Năm 1992 bà cùng gia đình sang California định
cư và cùng chồng thành lập hệ thống Việt Báo tại
Quận Cam.
Tác phẩm:
Nhã Ca mới (1965)
Đêm nghe tiếng đại bác
(1966), đã được dịch sang tiếng Pháp với tựa Le
cannon tonnent la nuit
Bóng tối thời con gái
(1967)
Khi bước xuống (1967)
Người tình ngoài
mặt trận (1967)
Sống một ngày
(1967)
Xuân thì
(1967)
Những giọt nắng
vàng (1968)
Đoàn nữ binh mùa
thu (1969), được Barry Hilton dịch
sang tiếng Anh với tựa The short timers
Giải khăn sô cho
Huế (1969, tái bản ở Hoa Kì năm 2008)
Một mai khi hòa
bình (1969)
Mưa trên cây sầu đông
(1969)
Phượng hoàng (1969)
Tình ca cho Huế đổ nát
(1969)
Dạ khúc bên kia phố
(1970)
Tình ca trong lửa đỏ
(1970)
Đời ca hát (1971)
Lặn về phía mặt trời
(1971)
Trưa áo trắng
(1972)
Tòa bin-đing bỏ không
(1973)
Bước khẽ tới người
thương (1974)
Hồi kí một người mất
ngày tháng (1991)
Đường Tự Do Sài Gòn
(2006)
Phim Đất khổ do
Hà Thúc Cần sản xuất và hoàn tất năm 1973 dựa
theo cuốn Giải khăn sô cho Huế và Đêm
nghe tiếng đại bác, do Nhã Ca viết lời
thoại. Phim được hãng Remis phát hành với tên Land
of Sorrows.